Cavid Memmedli 14/01/2013

Eskişehir Azerbaycanlılar Derneği olarak 20 Ocak 1990 senesinde Bakü\'de Sovyet Ordusu tarafından katledilmiş şehitlerimizin anısına ve belirsiz şekilde vefat eden Azerbaycan Ordusunun askeri Ceyhun Qubadov için Mevlid\'i Şerif okutuyoruz. 

20 Ocak 2013 Pazar günü saat 17:00\'de Reşadiye Camisinde buluşuyoruz. 20 Ocak 1990 senesinde şehit edilmiş soydaşlarımız ve son dönemlerde Azerbaycan ordusunda belirsiz bir şekilde vefat eden asker Ceyhun Qubadov için akşam namazını takiben Mevlid\'i Şerif okutulacaktır. Daha sonra Saat 18:30\'da Dernek Lokalimizde 1990 yılı 20 Ocak süreci, öncesi ve sonrası Dernek Başkan Yardımcımız Sirac Yaguboğlu tarafından anlatılacaktır.

Şanlı ve Kanlı Gece: 20 Ocak 1990 senesinde Sovyet Ordusunun Bakü\'ye girişi, 1988\'de karabağ\'daki ermeni bölücü hareketi ve ermenistan\'ın bu bölgeyi kendi kontrolü altına almak için çabalar göstermesi sırasında azerbaycan halkının kendi vatanının savunma amacıyla giriştiği ve süreç içerisinde moskova\'dan bağımsız olma mücadelesine dönüşen siyasi gelişmelerin içinde önemli bir dönemeçtir. 20 ocak\'ta sovyet ordusunun bakü\'de yaptığı katliam azerbaycan halkının bağımsızlık mücadelesini bastırma girişimidir. 20 Ocak\'a giden süreç Azerbaycan halkının kendisine ermeni saldırısı ve Moskova\'nın adaletsiz tutumuna yönelik gelişmeler ışığında şekillenmiştir. Bu katliam 1988\'den itibaren gelişen olayların Azerbaycan\'daki siyasi gelişmelerin Ocak 1990\'da durumu daha da gerginleştirdiği noktada yapılmıştır. Ocak 1990\'da Azerbaycan\'da siyasi tansiyon artarken, Moskova\'nın aldığı bir karar durumu daha da gerginleştirmiştir. SSCB başkanlık divanının 15 Ocak 1990 tarihli “bazı bölgelerde olağanüstü hal ilan etme” kararı, özellikle de bu kararın 7. maddesinde Azerbaycan SSCB Yüksek Sovyet\'ine uygulamanın kapsamını Bakü ve Gence illerine genişletme önerisinde bulunması Azerbaycan halkı tarafından adaletsiz olarak değerlendirilmiş ve tepkiyle karşılanmıştır. Halkın 16 Ocak\'ta arabalarla Bakü şehrinin giriş yollarını ve şehirdeki askeri birlik yerleşim bölgelerini barikatlarla kuşatma altına alması üzerine o sırada Bakü\'de bulunan SSCB Yüksek Sovyeti’ni oluşturan iki meclisten biri olan birlik Sovyet’inin başkanı Primakov, SSCB komünist partisi merkez komitesi sekreteri Grienko ve SSCB komünist partisi şube müdürü Mihayilov kamuoyuna Bakü’de olağanüstü hal ilan edilmeyeceğini açıklamışlardır. Bu sırada Azerbaycan halk cephesi (AHC) yönetimi Moskova\'nın 15 Ocak\'ta aldığı kararın Azerbaycan halkına hakaret anlamına geldiğini ve kararın Cumhuriyetin egemenliğine aykırı olduğunu ifade ederek Azerbaycan Yüksek Sovyet\'ini 20 Ocak tarihine kadar olağanüstü toplantıya çağırmıştır. 17 Ocak\'ta halka duyurulan bu çağrıda, ayrıca, barikatların kaldırılması ve şehirde olağanüstü hal uygulanmaya çalışılması durumunda karşı koymaması istenmiştir. Bu gelişmeler üzerine, SSCB\'nin Azerbaycan\'daki denetimini kaybetmesi ihtimali belirince son çare olarak SSCB Yüksek Sovyeti Prezidyumu 19 Ocak\'ta “Bakü kentinde olağanüstü hal ilan etme” kararı almıştır. Karar 20 Ocak saat 24.00\'den itibaren geçerli olacaktı. Fakat 19 Ocak saat 19.27\'de Azerbaycan televizyonunun, daha sonra ortaya çıktığı üzere, SSCB KGB\'si tarafından bombalanması sonucu bu karar konusunda halk bilgilendirilememiştir. AHC yöneticilerinin son anda haberdar oldukları olağanüstü hal kararına uyarak halkın evlerine gitmesi yönündeki telkinleri etkili olmayınca Sovyet Ordusunun 20 Ocak\'ta ateşli silah kullanarak Bakü\'ye ve Azerbaycan’ın diğer bölgelerine girişi sonucunda resmi açıklamalara göre 133 kişi öldü, 611 kişi yaralandı, 841 kişi gözaltına alındı ve 5 kişi kaybolmuştur.